Το σίγουρο είναι ότι τα 16 χρόνια της διακυβέρνησής του ο Viktor Orbán δεν υπήρξε για κανέναν αδιάφορος, καταφέρνοντας να έχει, μεταξύ άλλων, ταυτοχρόνως την εύνοια και των ΗΠΑ και της Ρωσίας, αλλά και της Κίνας που, επενδύοντας αρκετά στη χώρα, την κατέστησε εφοδιαστικό κόμβο της στην Ευρώπη!
Η οικονομική κρίση, η κόπωση από την πολυετή διακυβέρνηση και η θέληση για αλλαγή δεν θα ήσαν αρκετές από μόνες του για να επιτευχθεί το αποτέλεσμα της 12ης Απριλίου.
Ο νικητής Péter Magyar για περισσότερο από είκοσι χρόνια και μέχρι το 2024 υπήρξε συνεργάτης του Viktor Orbán και σύζυγος Υπουργού του. Η καταγγελία της σκανδαλώδους απονομής χάριτος σε πρόσωπο καταδικασμένο για “σεξουαλική κακοποίηση” (μετωνυμία της παιδεραστίας) ήταν η εκκίνησή του. Συνέχισε υποσχόμενος να εκριζώσει τη διαφθορά και τις καταχρήσεις στις οποίες είχε υποπέσει μια ολιγαρχία που μέχρι πρότινος συγκροτούσε το δικό του πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον.
Ο σαραντατετράχρονος Péter Magyar (Tisza), που, όντας μεγαλοαστικής προέλευσης, είναι κάθε άλλο παρά «ένας» από τους εκλογείς του υποσχέθηκε, κοντά σε άλλα, να απομακρύνει τη χώρα του από τη Μόσχα και να την προσεγγίσει στις Βρυξέλλες (και στα “παγωμένα” τους κονδύλια).
Μένει να το δούμε.
Αυτό όμως που ήδη βλέπουμε είναι ότι τόσο αυτοί που χαίρονται όσο και αυτοί που θλίβονται από την αλλαγή της 12ης Απριλίου στην Ουγγαρία το κάνουν για λάθος λόγους.
Η Ουγγαρία δεν άλλαξε σελίδα. Άλλαξε μόνο σελιδοδείκτη.

Ενώ όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στο Ιράν και στον Λίβανο, το Ισραήλ συνεχίζει το έργο εποικισμού της Δυτικής Όχθης. Το Υπουργικό Συμβούλιο Ασφαλείας φέρεται να ενέκρινε κρυφά τη δημιουργία 34 νέων παράνομων εποικισμών: η απόφαση, η οποία αρχικώς παρέμεινε απόρρητη, αναφέρθηκε από διάφορα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, αφού ο στρατιωτικός λογοκριτής ενέκρινε τη δημοσίευσή της. Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό εποικισμών που έχει εγκρίνει οποιαδήποτε Κυβέρνηση σε μία μόνο φορά, ανεβάζοντας σε 103 τον αριθμό των εποικισμών που έχει εγκρίνει η κυβέρνηση Νετανιάχου στα τρεισήμισι χρόνια της τελευταίας θητείας της. Ένας εξαιρετικά υψηλός -και άνευ προηγουμένου αριθμός-, αν σκεφτεί κανείς ότι στα 30 χρόνια που μεσολάβησαν από την υπογραφή των Συμφωνιών του Όσλο, το 1993, έως την ανάληψη της εξουσίας από την τρέχουσα κυβέρνηση, το Ισραήλ είχε εγκρίνει επίσημα μόνο έξι νέους αποικισμούς!

Σύμφωνα με τον κατάλογο που δημοσίευσε το i24 News, 10 από τους 34 εποικισμούς αποτελούν ήδη υπάρχοντα προκεχωρημένα φυλάκια, τα οποία είναι παράνομα ακόμη και σύμφωνα με την ισραηλινή νομοθεσία, αλλά τώρα θα νομιμοποιηθούν… αναδρομικά. Οι υπόλοιποι 24, αντίθετα, δεν έχουν ακόμη κατασκευαστεί. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όλοι οι ισραηλινοί εποικισμοί στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη είναι παράνομοι.

Ο χαρακτήρας της απόφασης έθεσε ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια της διαδικασίας. Οι συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου ασφαλείας είναι πράγματι απόρρητες και, στην περίπτωση αυτή, δεν εκδόθηκε καμία άμεση επίσημη ανακοίνωση από την πλευρά της Κυβέρνησης. Η επιβεβαίωση της συνεδρίασης και της έγκρισης των εποικισμών αναφέρθηκε μόλις στις 9 Απριλίου από τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης. Σύμφωνα με ορισμένες δημοσιογραφικές αναλύσεις, η μη δημοσίευση φέρεται να συνδέεται με διπλωματικές εκτιμήσεις, ιδίως με την επιθυμία να αποφευχθούν εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια της πρόσφατης φάσης των συγκρούσεων, ιδίως αυτών με το Ιράν.

Το κύμα νέων παράνομων εποικισμών συμβαδίζει με την αύξηση των βιαιοπραγιών των εποίκων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, οι οποίες φαίνεται να έχουν τον ίδιο στόχο: την προσάρτηση του εδάφους και τον εκτοπισμό του αυτοχθόνου πληθυσμού του. Εάν η επέκταση των οικισμών υπήρξε κεντρική πολιτική των διαδοχικών ισραηλινών κυβερνήσεων από το 1967 (έτος έναρξης της κατοχής της Δυτικής Όχθης), είναι αναμφισβήτητη η σημαντική ενίσχυση που γνώρισε υπό την ηγεσία της συμμαχίας του Νετανιάχου. Επί του παρόντος, υπάρχουν περίπου 144 εποικισμοί –χωρίς να υπολογίζονται τα παράνομα προκεχωρημένα φυλάκια– που έχουν εγκριθεί τόσο από την κυβέρνηση όσο και από τη Διοίκηση Πολιτικών Υποθέσεων. Ο αριθμός αυτός θα ανέλθει σε 235 εάν και οι 103 νέοι εποικισμοί που έχουν εγκριθεί από την παρούσα κυβέρνηση τελικά λάβουν άδεια.

Σύμφωνα με την ισραηλινή οργάνωση Yesh Din, η έγκριση των νέων εποικισμών αποσκοπεί στην προώθηση μιας «εθνοκάθαρσης» της Δυτικής Όχθης: το σχέδιο του υπουργού Οικονομικών Smotrich φέρεται να είναι να «ωθήσει τους Παλαιστινίους σε μικρούς, πυκνοκατοικημένους θύλακες στην Ζώνη Α». Μια άλλη ισραηλινή οργάνωση, η Peace Now, κατηγόρησε την Κυβέρνηση ότι προσπαθεί να δημιουργήσει όσο το δυνατόν περισσότερα «τετελεσμένα γεγονότα» πριν από τις επόμενες εκλογές.

Ένα ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο στοιχείο αφορά την ανάπτυξη των υποδομών. Σύμφωνα με πηγές που αναφέρθηκαν από το i24 News, η Κυβέρνηση φέρεται να έχει προγραμματίσει την κατασκευή υδραυλικών και ηλεκτρικών υποδομών για τους νέους οικισμούς πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι πολιτικές άδειες. Αυτό το βήμα, σύμφωνα με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα συνέβαλε στην εδραίωση των οικιστικών δομών, χωρίς καν να έχουν εγκριθεί προηγουμένως από διοικητική άποψη.

Οι περιοχές που εμπλέκονται δεν είναι περιθωριακές: χάρτες και δημοσιογραφικές αναλύσεις δείχνουν μια ευρεία κατανομή των εποικισμών σε ολόκληρη τη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένων περιοχών του βορρά κοντά σε παλαιστινιακά κέντρα όπως η Jenin, η οποία θα βρεθεί στην ουσία περικυκλωμένη από 6 νέους εποικισμούς. Ο στόχος φαίνεται να είναι ο περαιτέρω κατακερματισμός της παλαιστινιακής εδαφικής συνέχειας, απομονώνοντας πόλεις και χωριά μεταξύ ισραηλινών οικισμών και υποδομών, προκειμένου να δημιουργηθεί μια νέα πολιτική γεωγραφία που θα εξαλείψει για πάντα –όπως ισχυρίζεται ο Smotrich– την ιδέα ενός παλαιστινιακού κράτους.

Σε πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο, το σχέδιο των εποικισμών εντάσσεται σε μια ευρύτερη οπτική που προωθούν ορισμένοι εκπρόσωποι της Κυβέρνησης και περιφερειακοί ηγέτες. Σε άλλη περίπτωση, ο υπουργός Ενέργειας Eli Cohen και Yossi Dagan, επικεφαλής του Περιφερειακού Συμβουλίου της Σαμαριάς στη Δυτική Όχθη, ανακοίνωσαν τη δημιουργία μιας τεχνικής ομάδας εργασίας για την προώθηση της κατασκευής υδραυλικών και ηλεκτρικών υποδομών για τους νέους οικισμούς που εγκρίθηκαν από την Κυβέρνηση πέρυσι. Τόσο ο Cohen όσο και ο Dagan δήλωσαν ότι η νέα αυτή εξέλιξη αποτελεί μέρος ενός προγράμματος που ξεκίνησε το 2022 με στόχο να προσελκύσει ένα εκατομμύριο Ισραηλινούς στην περιοχή, στο βόρειο τμήμα της Δυτικής Όχθης, έως το 2050, όπου σήμερα κατοικούν περίπου 49.000 Ισραηλινοί.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των IDF εξέφρασε ανησυχίες, όχι για τη νομιμότητα των εν λόγω επιχειρήσεων, αλλά για κινδύνους σχετικούς με την ασφάλεια του Ισραήλ: σύμφωνα με την εφημερίδα Ynet, ο στρατιωτικός υπογράμμισε τη δυσκολία που θα φέρει στον στρατό το αυξανόμενο επιχειρησιακό βάρος για την προστασία των νέων οικισμών, ενώ βρίσκεται ήδη υπό πίεση λόγω της διαχείρισης των περιφερειακών και εσωτερικών εντάσεων.

Η καταδίκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν άργησε να έρθει, υπογραμμίζοντας την παρανομία της ισραηλινής απόφασης να ιδρύσει νέους οικισμούς και αναφέρει ότι αυτή η επιλογή θέτει σε σοβαρό κίνδυνο «τις προοπτικές ειρήνης και τη λύση των δύο κρατών». Σε δελτίο τύπου καλεί την ισραηλινή Κυβέρνηση να ανακαλέσει αυτές τις αποφάσεις, να τηρήσει τις υποχρεώσεις της σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και να προστατεύσει τον παλαιστινιακό πληθυσμό των κατεχόμενων εδαφών. Κουβέντες τις οποίες μέχρι σήμερα έχουν ακολουθήσει ελάχιστες πράξεις, ενώ η γενοκτονία στη Γάζα συνεχίζεται και η εθνοκάθαρση στη Δυτική Όχθη προχωρά όλο και πιο γρήγορα.

(με πληροφορίες από διεθνή μέσα ενημέρωσης)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ

Πρέπει κατ’ αρχάς να θυμηθούμε ότι μαζί με το 1ο Μνημόνιο-ΔΝΤ (23-04-10) για την οικονομία, με την κ. Διαμαντοπούλου στην ηγεσία του ΥΠΠΘ, ήρθε το εκπαιδευτικό Μνημόνιο, η έκθεση του ΟΟΣΑ για την ελληνική εκπαίδευση (OECD, 2011).

Είχαν προηγηθεί τα ΔΕΠΣ-ΑΠΣ και τα νέα βιβλία με το βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού της κ. Ρεπούση.

Τα Αγγλικά δεν έγιναν επίσημη γλώσσα της χώρας, όπως θα ήθελε η κ. Διαμαντοπούλου, αλλά η κ. Κεραμέως τα εισήγαγε στην εκπ/ση από το νηπιαγωγείο.

Το φιλόδοξο σχέδιο να εξοπλιστούν όλα τα σχολεία με διαδραστικούς πίνακες ώστε το μάθημα να γίνεται με τα νέα αναλυτικά προγράμματα μέσω ηλεκτρονικών συνδέσμων και χωρίς βιβλία έμεινε και αυτό ανεκπλήρωτο  καθώς η οικονομική χρεοκοπία δεν  το επέτρεψε λόγω κόστους. Ήταν τη χρονιά που έγιναν τα μαθήματα από φωτοτυπίες, χωρίς βιβλία.

Στην έκθεση – μνημόνιο του ΟΟΣΑ πειθάρχησαν όλοι οι υπουργοί που ακολούθησαν με τρεις από αυτούς θαμώνες του φόρουμ του Νταβός.

Δεν πήραν τα funds τα σχολεία μα, αλλά εκατοντάδες σχολεία έκλεισαν και οι μαθητές στοιβάχτηκαν στις αίθουσας διδασκαλίας.

Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ

Μπορεί όπως και πριν 40 χρόνια, όταν εισήλθα στην δημόσια εκπαίδευση, τα αιτήματα των γονέων (Α.Σ.Γ.Μ.Ε.) στις ανακοινώσεις τους να μιλούν για τη χρόνια υποχρηματοδότηση, τα παλιά και κακοσυντηρημένα σχολικά κτίρια, τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και η ΔΟΕ  να συνεχίζει τον αγώνα της ενάντια στην αξιολόγηση.

Όμως με μια πιο προσεκτική ματιά θα διαπιστώσουμε ότι το σχολείο έχει αλλάξει.

Και ο πιο ανυποψίαστος παρατηρητής των πολιτικών που εφαρμόζονται στη δημόσια εκπαίδευση θα συμφωνούσε σε τρεις βασικές κατευθύνσεις της κυρίαρχης εκπαιδευτικής πολιτικής.

• Πρώτον, στον ριζικό μετασχηματισμό του αξιακού, παραδοσιακού και ιδεολογικού προσανατολισμού του δημόσιου σχολείου.
• Δεύτερον, στην αμφισβήτηση του δημόσιου σχολείου ως αναφαίρετο κοινωνικό δικαίωμα των πολιτών.
• Τρίτον, στην είσοδο του ψηφιακού κόσμου και της Τεχνικής.

Όμως η ίδια η κοινωνία έχει μεταμορφωθεί και είναι φυσικό αυτό να έχει συμπαρασύρει  μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς.  Οι μαθητές που έρχονται στο σχολείο του διευρυμένου ωραρίου είναι τα παιδιά των εργαζόμενων γονέων του 13ώρου. Όταν επιστρέφουν στο σπίτι τους για να συναντήσουν τους γονείς τους μετά το ολοήμερο ή και το μελετητήριο, αν δεν ακολουθεί και κάποια σχολική δραστηριότητα, ξένες γλώσσες, γυμναστήριο κ.λ.π. θα συναντηθούν με τους κατάκοπους γονείς τους. Λογικό για την εποχή μας, η διαφυγή για γονείς και μαθητές να γίνει μέσω των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης.

Αυτή είναι η νέα «ευτυχιοκρατία», το νέο σύστημα που μας έχει επιβληθεί. Έτσι παιδιά και γονείς είμαστε εθισμένοι στην ευτυχία της ντοπαμίνης των like. Ο θαυμαστός νέος ψηφιακός κόσμος της απόλυτης απομόνωσης που ποτέ δεν σε ακυρώνει, η διαφυγή στον εικονικό κόσμο της άμεσης επιβράβευσης. (ΜΙΣΕΑ – ΧΑΞΛΕΥ)

Παραγνωρίζουμε βέβαια, ότι ο άνθρωπος μέχρι την εποχή μας ήταν κοινωνικό – σχεσιακό ον και μέσω της σχέσης του κατακτούσε την αυτοεκτίμηση, την ντοπαμίνη που σήμερα αναζητούμε ολημερίς στο διαδίκτυο.

Οι περισσότεροι μαθητές μας έχουν εθιστεί στο διαδίκτυο με αποτέλεσμα, όχι μόνο ο εγκέφαλός τους να υπερφορτώνεται και να οδηγούνται σε νευρική κόπωση, αλλά και να προγραμματίζονται έτσι ώστε να μην εκτιμούν τις καθημερινές ανθρώπινες εμπειρίες με τον τρόπο που συνέβαινε στο παρελθόν. Εκπαιδεύονται, να ψάχνουν την γρήγορη ευχαρίστηση, να μην σκέπτονται, να μην αντέχουν τη “βαρεμάρα”!

Το μάθημα στην αίθουσα διδασκαλίας την επόμενη ημέρα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Πώς να ανταγωνιστεί ο δάσκαλος την επιβράβευση των like;

Δυστυχώς, η ψηφιακή προσκόλληση έχει επιβάλει και στο σχολείο τον κανόνα της συνεχούς επιβράβευσης στη διδακτική.

Πώς θα μάθεις όμως αν δεν επισημανθεί το λάθος;

Τα παιδιά του διαδικτύου εθισμένα στην εικόνα, μισούν το κείμενο, ακόμη και ένας καλός μαθητής θεωρεί επώδυνη την υποχρέωση της ανάγνωσης μιας ολόκληρης σελίδας κειμένου και ιδίως την άσκηση στον γραπτό λόγο. Κάθε χρόνο οι εκπαιδευτικοί «νερώνουν», απλουστεύουν την ύλη ακόμη περισσότερο. Αναζητούν βιβλία μάλλον για απρόθυμους αναγνώστες παρά τα κλασικά αναγνώσματα που συνηθίζαμε στο παρελθόν. Τα βιβλία, σχολικά και εξωσχολικά, έχουν γεμίσει με εικόνες που πρέπει να μοιάζουν με τη ψηφιακή οθόνη. Χρησιμοποιούμε έντυπα φύλλα με ασκήσεις και σύντομες απαντήσεις και αποφεύγουμε το γράψιμο εκθέσεων. Καταφεύγουμε όλο και περισσότερο σε οπτικοακουστικά μέσα. Η προσοχή των μαθητών διασπάται εύκολα. Πρέπει ο δάσκαλος να εφευρίσκει συνεχώς νέες τεχνικές για να κερδίσει την προσοχή τους.
Τα παιδιά μας άλλαξαν γιατί εμείς δεν τους δείξαμε τον δρόμο. Μας παρατηρούν αναποφάσιστους και τα παραδώσαμε στην νταντά του διαδικτύου.

Όμως και οι γονείς έχουν αλλάξει. Ο Βασίλης Καραποστόλης (ΝΕΑ 18.11.2023) ισχυρίζεται ότι οι καιροί άλλαξαν, σήμερα οι γονείς μπροστά στα παιδιά τους μασάνε τα λόγια τους. Διακατέχονται από τον φόβο μήπως κάνουν κάποιο ασυγχώρητο λάθος. Διστάζουν να πουν στο ανήλικο τι είναι ωφέλιμο και τι βλαβερό. Συνέπεια όλων αυτών είναι οι γονείς να αποσύρονται από τις ευθύνες τους. Είναι ένας τρόμος που το παιδί τον διαβάζει στην όψη και στη συμπεριφορά τους, και που αμέσως τους δίνει το δικαίωμα να τους απαντήσει με την πιο τυφλή, την πιο πεισματάρικη ανυπακοή…

Ποιος θα αναλάβει λοιπόν το δύσκολο έργο; Το σχολείο.

Πράγματι, αυτό έκανε μέχρι πριν λίγα χρόνια. Παρά τις ελλείψεις παρά τις προκαταλήψεις, μάθαιναν στο παιδί τι σημαίνει να τηρεί κανόνες, να πειθαρχεί σε προγράμματα, να ξέρει πότε να μιλάει και πότε όχι.
Όμως αυτή η αγωγή αποδείχτηκε, και ήταν ως ένα βαθμό, καταπιεστική.

Ο κορυφαίος Γάλλος παιδίατρος Aldo Naouri, ενθαρρύνει τους γονείς να αναλάβουν χωρίς φόβο το ρόλο του καθοδηγητή. Ο Ναουρί σε συνέντευξή του στο περιοδικό Le Point, επισημαίνει:
Στην εποχή μας έγινε το πέρασμα από την κοινωνία της στερήσεως σε μία κοινωνία της αφθονίας.
Το μήνυμα της καταναλωτικής κοινωνίας και των ίδιων των γονέων είναι: “όχι μόνο μπορείς να τα έχεις όλα, αλλά όπως και εμείς, έχεις δικαίωμα σε όλα”.
Και στην επισήμανση του δημοσιογράφου ότι αυτό δεν αφορά τις μη προνομιούχες γειτονιές, απαντά:
Προέρχομαι και εγώ από την μιζέρια, από την οποία κατάφερα να βγω και δεν είμαι ο μόνος από την γενιά μου. Μεγάλωσα όμως σε μία εποχή που το μήνυμά της ήταν:
“Δεν μπορείς να τα έχεις όλα, αλλά μπορείς να αγωνιστείς για να έχεις όσο το δυνατόν περισσότερα”. Αυτό που είναι φοβερό, είναι να μεγαλώνεις στη στέρηση και η κοινωνία να σε κάνει να πιστεύεις ότι έχεις δικαίωμα για τα πάντα. Είναι κάτι που μπορεί να σε τρελάνει.

ΑΠΟΔΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΠΡΑΤΙΣΜΟΣ – Η ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Οι πολιτικές στην δημόσια εκπαίδευση στη χώρα μας και σε όλο τον δυτικό κόσμο έχουν έντονη την νεοφιλελεύθερη σφραγίδα των ισχυρών της Αγοράς.

Το κράτος έχει λόγο ύπαρξης μόνο στον βαθμό που γίνεται μηχανισμός επιβολής της παγκοσμιοποίησης. Η πολιτισμική διαφορετικότητα μετατρέπεται σε «πολιτισμική ομογενοποίηση».

Έννοιες όπως η ευελιξία, η καινοτομία, η ανταγωνιστικότητα, η παραγωγικότητα, η αποτελεσματικότητα που κυριαρχούν στο σύγχρονο εργαλειακό λόγο των οικονομιών της γνώσης αποτελούν και γλωσσάρι στην επικοινωνία και στη βασική εκπαίδευση.

Θύμα του σχολείου οι παραδοσιακές αξίες της εκπαίδευσης.
Η αποστολή του σχολείου κατά κύριο λόγο συνίσταται στην κατασκευή αποτελεσματικών, ευέλικτων, εργαζομένων για τον ανταγωνιστικό κόσμο της αγοράς. Συντελείται αποικιοποίηση του νου, των ηθών και των εθίμων (Χολουιν).

Επιχειρείται να επιβληθεί μια «πολιτισμική αλλαγή» που σηματοδοτεί «το τέλος του κοινωνικού ανθρώπου» και την αντικατάστασή του από τον «άνθρωπο των κοινωνικών δικτύων».

Οι κοινωνικές σχέσεις αντικαθίστανται από τις «διαδικτυακές σχέσεις»

 και ο κοινωνικός χώρος από τον «κυβερνοχώρο».

Οι κοινωνίες δίνουν την θέση τους στις «μετά – ανθρώπινες κοινωνίες» και ο άνθρωπος στον «μετά – άνθρωπο», δηλαδή στον μη κοινωνικό άνθρωπο. Ένα «αποΪστορικοποιημένο κατασκεύασμα», που χωρίς σταθερά σημεία αναφοράς είναι απόλυτα χειραγωγήσιμο από το διευθυντήριο της παγκοσμιοποίησης.

Το κρυφό αναλυτικό πρόγραμμα και ο βομβαρδισμός “καινοτόμων προγραμμάτων” και δράσεων αποδυναμώνουν την παιδαγωγική διαδικασία μέσα στην τάξη.  Ο εκπαιδευτικός περιορίζεται στον ρόλο του εμψυχωτή, του χειριστή παιχνιδομηχανών, του παιδοφύλακα και του διαχειριστή συγκρούσεων.

ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ – ΤΟ ΤΕΧΝΟΠΩΛΕΙΟ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ

Μετά την αποδόμηση, τον εποικοδομητισμό, (κονστρουκτιβισμό) ακολουθεί η ψηφιακή μεταμόρφωση του σχολείου, το «τεχνοπώλειο», όπως το αναφέρει ο Νιλ Πόστμαν .

Έτσι γεννήθηκε η πρακτική της ρομποτικής και επιπλέον ξεκίνησε η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών για την εισαγωγή του σχολείου στο πνεύμα της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Καμία ανησυχία για τους μεταρρυθμιστές στις προειδοποιήσεις ότι με τη χρήση μηχανών τεχνητής νοημοσύνης ουσιαστικά εκχωρούμε νοητικές λειτουργίες μας στο μηχάνημα για να κάνουμε τη δική μας ζωή πιο εύκολη, χωρίς να αναρωτιόμαστε τι σημαίνει να έχουμε ρομπότ που θα σκέφτονται πια για μας.

Τι θα σήμαινε αυτό για την κατάσταση του ίδιου του ανθρώπινου εγκεφάλου, και πόσο μάλλον όταν αυτό θα ξεκινά από τα πρώτα χρόνια της γνωστικής και ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης του παιδιού;

Σε συνέντευξη στο Βήμα της Κυριακής 16/11/2025 ο Γουέιν Χολμς καθηγητής και κάτοχος έδρας στην   UNESCO στην ηθική της ΤΝ και εκπαίδευσης παρατηρεί ότι οι νέοι από ψηλότερα και κοινωνικό – οικονομικά στρώματα συνεχίζουν να έχουν πρόσβαση σε ανθρώπους δασκάλους, αλλά πολλοί μη προνομιούχοι, ειδικά στον Παγκόσμιο Νότο ή σε αναπτυσσόμενες χώρες,  αναγκάζονται να τα βγάλουν πέρα μόνο με υπολογιστές. Έχω βρεθεί σε πολλές τάξεις με 30 λάπτοπ και 30 παιδιά που αγνοούν το ένα το άλλο και τον δάσκαλο.

Η μετατροπή της μαθησιακής διδασκαλίας σε τεχνοεκπαίδευση ακυρώνει το έργο όλων των μεγάλων παιδαγωγών και ψυχολόγων όπως των Πιαζέ, Βιγκότσκι, Φρέιρε, Ροτζερς, Ντιούι, Μπρούνερ…Κατ’ αυτούς η οποία έννοια της μάθησης νοείται ο άμεση σχέση με την ενεργή αλληλεπίδραση με το περιβάλλον (Πιαζέ) και με το άλλο πρόσωπο.

Εκπλήσσει δε, η παραίνεση της Παγκόσμιας Τράπεζας στην αναγκαιότητα της επιστροφής στην εποχή του συμπεριφορισμού.

“… Οι συμπεριφορικές αναλύσεις έχουν δείξει ότι οι αλλαγές που είναι σαφείς, εφικτές και ανταποδοτικές αυξάνουν την πιθανότητα επιτυχούς υιοθέτησης εφαρμογής και η τεχνική νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιηθεί για την εφαρμογή αυτών των αναλύσεων”.
Οι απαραίτητες παιδαγωγικές αρχές της νεωτερικότητας, διδακτική πράξη ως πράξη αυτονομίας, ελευθερίας, αυτοσχεδιασμού προσαρμοζόμενη στα προβλήματα ή τα θέματα στα οποία βρίσκεται αντιμέτωπος ο εκπαιδευτικός στην τάξη του, το απρόβλεπτο, η “παρέκκλιση” από το προκαθορισμένο , σύμφωνα με το  προσχεδιασμένο με τη βοήθεια της μηχανής πρότζεκτ  θεωρείται ‘μη αποτελεσματικό”.

ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΜΕ…

Δεν μπορεί να λειτουργήσει το σχολείο αγνοώντας το περιβάλλον γύρω του στον τοπικό, αλλά και στον παγκόσμιο χώρο.
Η εποχή, το παγκόσμιο χωριό δεν μας επιτρέπει την επιστροφή σε μορφές εθνικής πολιτικής για την εκπαίδευση που επινοήθηκαν τον 18ο και τον και τον 19ο αιώνα.
Όμως, πρέπει να αντισταθούμε σε ότι ταυτίζεται με τον λεγόμενο εκσυγχρονισμό όταν ταυτίζεται με τον εκδυτικισμό ή την McDonald-ποίηση του κόσμου. Για να υπάρξει το δημοκρατικό σχολείο του 21ου αιώνα είναι αναγκαίο με σεβασμό στον εθνικό πολιτισμό να κατανοηθεί η παγκόσμια διάσταση της ανθρώπινης δράσης με σκοπό να αναχαιτιστεί ο αχαλίνωτος και ασύδοτος καπιταλισμός της άναρχης αγοράς και η συνεχής αποπολιτικοποίηση που προωθεί ο νεοφιλελεύθερος οικουμενισμός. Οι κοινωνίες με τους οργανωμένους φορείς, ιδιαίτερα η παιδαγωγική κοινότητα έχει χρέος να αντισταθεί στην εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης.

Η πολιτικοποίηση του όρου «χώρα» σημαίνει ότι ο Τόπος δεν βιώνεται από τον λαό του, από τους πολίτες του, απλά σαν χώρος διαχείρισης, σαν οικόπεδο και αποικία, σαν κόμβος διεθνών δυνάμεων, σαν αποθήκη εμπορευμάτων και περιττών ανθρώπων – αλλά ως Πατρίδα με νόημα και αξιοπρέπεια, ως Τόπος ιστορίας και πολιτισμού, αγώνων και παρακαταθηκών, ως Σημείο ειρήνης, ανθρωπιάς και αλληλεγγύης. (ΡΟΥΝΤΙ  ΡΙΝΑΛΝΤΙ)

Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στην Παγκόσμια Τράπεζα, τον ΟΟΣΑ, τις “δεξαμενές σκέψης” και τους γκουρού της αγοράς να επιβάλλουν στα σχολεία μας τη ρητορική τους,  την αποικιοποίηση του φαντασιακού του νέου ανθρώπου, την κατασκευή του καταναλωτή και όχι του πολίτη.
Ας μην ξεχνάμε ότι η παιδεία είναι ένα δημόσιο αγαθό, ότι τα σχολεία δεν μπορεί να λειτουργούν με μοναδικό άξονα την κερδοφορία αγνοώντας εντελώς τους παράγοντες κοινωνική δικαιοσύνη και μορφωτικός ρόλος.
Με την ελπίδα ότι θα ξαναγίνει σχολείο με κυρίαρχη τη μορφωτική παιδαγωγική του διάσταση, οφείλουμε να ξαναδώσουμε στο σχολείο τη χαμένη του ταυτότητα, να ξαναποκτήσει το κύρος ενός θεσμού όπου οικοδομείται πάνω στις ιδέες της ποιοτικής δημοκρατίας, της κοινωνικής ευημερίας, της ανθρώπινης αλληλεγγύης και του αγώνα για την ανακάλυψη της αλήθειας και του νοήματος της ζωής.
Όπως έλεγε ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά (1295 β40),

 “μέγιστον δε πάντων […] προς το διαμένειν τας πολιτείας […] το παιδεύεσθαι προς τας πολιτείας” .

Πηγή: Γερομοριάς

Η ομιλία εκφωνήθηκε στα πλαίσια του 2ου συνεδρίου “Το υπαρξιακό πρόβλημα της χώρας στην τροχιά του 21ου αιώνα – Η Ελλάδα που χάνεται – Η Ελλάδα που θέλουμε!”. «Τα μεγάλα ζητήματα της εκπαίδευσης» – Σάββατο 22 Νοεμβρίου

Μιλώντας για την Αποκέντρωση: Διάγνωση ή… Ιατροδικαστική Έκθεση;

του Δημήτρη Φάρου

Το να γράψει κανείς σήμερα για την ανάγκη της αποκέντρωσης στην Ελλάδα δεν ξέρω αν αποτελεί διάγνωση προβλήματος ή… έκθεση ιατροδικαστή! Από τη μια, πρόκειται για μία κρίσιμη παράμετρο που τέμνει οριζόντια κάθε πτυχή της ζωής του Έθνους, υλική αλλά και άυλη. Και από την άλλη, είναι τόσες πολλές και βαθιές οι παρενέργειες που ήδη έχει προκαλέσει το αθηνοκεντρικό μας μοντέλο στο συλλογικό μας βίο, που πραγματικά δεν ξέρει κανείς αν όντως έχουμε πια το χρόνο και τις δυνάμεις να τις αναστρέψουμε και να τις θεραπεύσουμε…

Ας δούμε, όμως, γιατί είναι απαραίτητο, έστω και τώρα, την ύστατη ώρα, να ξεκινήσει μία σοβαρή συζήτηση περί αποκέντρωσης στην Ελλάδα: Πρώτα-πρώτα, με τον μισό πληθυσμό της Ελλάδας να βρίσκεται στην Περιφέρεια Αττικής (τη στιγμή που η μέση αναλογία στην Ε.Ε. ανάμεσα στην μητροπολιτική περιοχή των πρωτευουσών και το συνολικό πληθυσμό της κάθε χώρας κυμαίνεται από 1/8 ως 1//6), είναι αδύνατον να μιλάμε σοβαρά για παραγωγική ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας. Η κεντρομόλος δομή που δημιούργησε η αστυφιλία της δεκαετίας του ’60 στην Αθήνα οδήγησε στο σημερινό στρεβλό παραγωγικό μοντέλο στον οποίο δεσπόζει ένας παρασιτικός και κρατικοδίαιτος – και όλο και περισσότερο … «ευρωδίαιτος» λόγω των ποικίλων κοινοτικών κονδυλίων – τομέας «υπηρεσιών», χωρίς μεγάλη πραγματική εγχώρια προστιθέμενη αξία. Τα χαρακτηριστικά αυτά εμπεδώνουν τελεσίδικα την οικονομική εξάρτηση της χώρας από τον διεθνή παράγοντα και τα κέντρα της παγκοσμιοποίησης και, ταυτόχρονα, εμποδίζουν τη διαμόρφωση μίας υγιούς συνείδησης στους πολίτες, οι οποίοι προσαρμόζονται σε αυτή την οικονομικά «ετερόφωτη» πραγματικότητα. Η αντιμετώπιση του δημογραφικού, που απειλεί την ίδια την ύπαρξη του Ελληνισμού, προϋποθέτει, επίσης, μία γενναία και δραστική πολιτική αποκέντρωσης. Η αναζωογόνηση της υπαίθρου είναι η μόνη λύση και για την αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης, τη στιγμή, μάλιστα, που τεχνηέντως προβάλλεται το αντίθετο. Ακόμη πιο σημαντικό είναι να συνειδητοποιηθεί πως η παραγωγική ανασυγκρότηση της Ελλάδας περνά από την αποκέντρωση των παραγωγικών της συντελεστών προς τη Μακεδονία και τη Θράκη, με ανάλογα οικονομικά, επιχειρηματικά, φορολογικά και άλλα κίνητρα. Η μετατόπιση του οικονομικού «πνεύμονα» της χώρας από την Αττική στον άξονα της Εγνατίας αλλά και στο Αιγαίο αποτελεί μονόδρομο για την υγιή ανάπτυξης της βιομηχανίας, της γεωργίας και της αλιείας, τομείς στους οποίους πρέπει να αναπτύξουμε συγκριτικό πλεονέκτημα αν θέλουμε να ξεφύγουμε από τον φαύλο κύκλο της εξάρτησης και του παρασιτισμού. Όμως, μέσα από το αθηνοκεντρικό κράτος αναπαράγεται όχι μόνο η οικονομική αλλά και η πολιτισμική εξάρτηση. Η Αθήνα αποτελεί έναν παθητικό δέκτη της παγκοσμιοποίησης αλλά και αναμεταδότη αυτής στην υπόλοιπη Ελλάδα, καθώς οι άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας μοιραία ακολουθούν το πρότυπό της, λόγω του υπερβολικά μεγάλου πληθυσμιακού, οικονομικού και πολιτικού της βάρους – και, σε κάθε περίπτωση, όχι παραγωγός αυτόχθονος πολιτισμού. Η αντίσταση στην άνωθεν επιβολή του εθνομηδενισμού προέρχεται από όσα αντανακλαστικά έχουν απομείνει στους άρριζους, πλέον, κατοίκους της πρωτεύουσας του υδροκέφαλου κράτους μας (και των περιφερειακών πόλεων που μιμητικά κινούνται στον αστερισμό της). Ο Έλληνας, και δη ο Αθηναίος, απρόσωπο «υποπροϊόν» της εσωτερικής μετανάστευσης, αντιστέκεται μόνο χάρη στις αναμνήσεις από τις παραδόσεις των πάλαι ποτέ ζωντανών κοινοτήτων στις οποίες ζούσαν οι πρόγονοί του. Ο αθηνοκεντρισμός, όμως, έχει αντίκτυπο και στη νοηματοδότηση της εθνικής μας συνείδησης, καθώς συμβολικά υποβαθμίζει την ελληνιστική και βυζαντινή μας κληρονομιά. Προσανατολίζει, έτσι, την ταυτότητά μας μόνο στην κλασσική αρχαιότητα και, μάλιστα, στην εκδοχή που επικράτησε στη Δύση. Ο προσανατολισμός αυτός δεν έχει μόνο άυλες συνέπειες, αλλά γεννά και γεωπολιτικές περιπλοκές καθώς αντανακλάται στις προτεραιότητες της εξωτερικής μας πολιτικής. Το είδαμε αυτό ανάγλυφα στην περίπτωση του Μακεδονικού και της αλαζονείας με την οποία επιβλήθηκε, παρά τη θέληση του Ελληνικού Λαού, η Συμφωνία των Πρεσπών. Επιπλέον, ο αθηνοκεντρισμός του «η Κύπρος κείται μακράν» τείνει πλέον να αφορά και το Καστελόριζο και, γενικότερα, αυτά τα ίδια τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, που «θέρισε» όλες σχεδόν τις εξωελλαδικές νευρικές απολήξεις του Ελληνισμού, ήρθε η μεταπολεμική αστυφιλία για να «μαντρώσει» τους Έλληνες στον αθηναϊκό «πυρήνα», αφήνοντας στην ενδοελλαδική περιφέρεια ένα κενό που, δυστυχώς, δεν θα περιμένει για πολύ εμάς να το ξανακαλύψουμε, αλλά, αντίθετα, θα δελεάζει άλλους να εποφθαλμιούν την κρατική μας επικράτεια… Αν το δούμε και ευρύτερα γεωπολιτικά, ο αθηνοκεντρισμός αποκόπτει τη χώρα από τον γεωγραφικό της περίγυρο, αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο για τους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς του Ερντογάν αλλά και άλλων «παικτών» στα Βαλκάνια, στη Μέση Ανατολή, στην Ανατολική Μεσόγειο και, γενικά, σε όλη την εξωελλαδική περιφέρεια, όπου για χιλιετίες δραστηριοποιείται και αναπτύσσει σχέσεις ο Ελληνισμός. Παράλληλα, ενισχύει υπέρμετρα την εξάρτηση από τον ευρωατλαντικό παράγοντα, μειώνοντας τη δυνατότητα ανάπτυξης πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής. Σήμερα, οι πιο ζωτικές μας δυνάμεις συνωστίζονται στο μέρος όπου κάποτε υπήρχε η ενδοξότερη «πόλη – κράτος», με συνέπεια να κινδυνεύουμε να γίνουμε «κράτος – πόλη» και, ακόμη, χειρότερα, να μετατραπούμε από «έθνος – κράτος» σε ένα άχρωμο αθηναϊκό «πόλη – έθνος» με μόνη ταυτότητα την παγκοσμιοποίηση. Μόνη διέξοδος από το τέλμα είναι να χαράξουμε και να εφαρμόσουμε με συνέπεια μία σοβαρή και τολμηρή πολιτική αποκέντρωσης. Το χρωστάμε απέναντι στο παρελθόν του Ελληνισμού να του δώσουμε ένα βιώσιμο και αξιοπρεπές μέλλον. Αλλά οι όποιες λύσεις πρέπει να γίνουν πράξη ΑΜΕΣΑ – ειδάλλως, πολύ σύντομα, κείμενα σαν αυτό ή και άλλα, πολύ αρτιότερα και καλύτερα, δεν θα αποτελούν (όπως γράψαμε και στην αρχή) διάγνωση αλλά ιατροδικαστική έκθεση για τις αιτίες θανάτου του συλλογικού μας πτώματος…

του Κώστα Χατζηαντωνίου

Η κατ’ ουσία διάλυση των Ελληνικών Ταχυδρομείων (αυτό σημαίνει το κλείσιμο 204 καταστημάτων, πολλά εκ των οποίων σε μεγάλες πόλεις, με χιλιάδες ηλικιωμένους να εξαναγκάζονται πλέον σε… ταξίδι για ένα απλό δέμα) είναι ένα σκάνδαλο πολύ πιο αποκαλυπτικό από πολλά που κατά καιρούς απασχολούν την θλιβερή πολιτική μας ζωή. Διότι φωτίζει μία άνευ προηγουμένου νοοτροπία εκποίησης που έχει μετατρέψει τους Πολιτικούς σε Ντήλερς ιδιωτικών συμφερόντων.

Η παρούσα κυβέρνηση και προσωπικά ο πρωθυπουργός ξεκίνησαν πανίσχυροι την πορεία τους το 2019. Από μια ιδιοτροπία της Ιστορίας που αρέσκεται κάπου-κάπου στα θαύματα της νεκραναστάσεως, το κόμμα του όχι μόνο άντεξε στην χρεωκοπία για την οποία ήταν συνυπεύθυνο αλλά εξήλθε ακόμη πιο ισχυρό, εκμεταλλευόμενο την πείνα της αριστεράς για εξουσία σε συνδυασμό με την ανικανότητά της να την διαχειρισθεί.

Εύκολα φαίνονταν τα πράγματα. Κι όμως. Χρόνο με τον χρόνο, οι κυβερνώντες κατέρχονται ταχύτατα την κλίμακα της αξιοπρέπειας και του κύρους, μαστιζόμενοι από αλλεπάλληλα σκάνδαλα. Ο πρωθυπουργός θα μπορούσε να μείνει αλώβητος από την ανικανότητα των συνεργατών του αν τουλάχιστον είχε ευφυία ανάλογη της τύχης του ή ήθος εφάμιλλο προς την αρχική του πολιτική δύναμη. Δεν έχει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Και για τούτο περιορίστηκε σε τακτικές κινήσεις, με τον κύκλο που σχημάτισε: ένα μέτωπο από εγγόνια ταγματασφαλιτών, κομμουνιστών και φιλελευθέρων τους οποίους μια ιδέα μόνον ενώνει: η εξουσία ως τρόπαιο και ο πλουτισμός, νόμιμος ή παράνομος. Έλειψε η συνείδηση της βαθυτέρας ευθύνης έναντι του έθνους και της ιστορίας.

Κληθείς μετά από μια πενταετία ντροπής να ανοικοδομήσει το κράτος της ισονομίας, επέδειξε μηδενιστική περιφρόνηση προς κάθε κοινωνική ευαισθησία, μολύνοντας ακόμη και την ύψιστη ελληνική αρετή που ορίζεται από την λέξη Αριστεία. Αλλού υπέθαλψε, αλλού υποκίνησε, αλλού ανέχθηκε την παρανομία και τον ωχαδερφισμό, με την μωρή ελπίδα της ακόμη μεγαλύτερης ενίσχυσης της δύναμής του. Η έννοια του κράτους ευτελίστηκε από παλιάτσους τηλεπωλητές με καθημερινές παραστάσεις σε ρόλο υπουργού και ύφος χαμαιτυπείου. Σκανδαλώδεις εκχωρήσεις και αναθέσεις, πολυμελείς και πολυτελείς αποστολές στο εξωτερικό, φατριαστικές διανομές στους κομματικούς φίλους, εξαγορές ιδεολογικών αντιπάλων, πολυειδείς αργομισθίες. Στερημένοι οιασδήποτε ανατάσεως και οποιασδήποτε ιδεολογίας (ουδέ καν δεξιάς, σκοταδιστικής ή νεοφιλελεύθερης όπως κάποιοι νομίζουν) υπήρξαν ένα ακόμη ιστορικό ατύχημα για τη χώρα. Και παρότι ο διεθνής ορίζοντας σκοτεινιάζει και οι κίνδυνοι για την πατρίδα αλλά και για τη δημοκρατία και τον κοινοβουλευτισμό μεγεθύνονται, καμμία ανησυχία δεν έχουν παρά μόνο πώς να καλύψουν τα ίχνη των σκανδάλων και της ανικανότητάς τους.

Ξέρω πως είναι μάταιο να περιμένει κανείς πως θα ζητηθούν ευθύνες από τους αρμόδιους υπουργούς ή τα διοικητικά συμβούλια των ΕΛΤΑ που αφού απέτυχαν να ανασυγκροτήσουν έξι χρόνια τα ταχυδρομεία, τώρα τα διαλύουν. Και μάλιστα με ψέματα ασύστολα αφού όλοι όσοι χρησιμοποιούν για κάποιο λόγο τις υπηρεσίες αυτές γνωρίζουν πως πολλά καταστήματα είχαν τεράστιο κύκλο εργασιών, με “ουρές” δεκάδων μέτρων εξαιτίας του γεγονότος ότι σκοπίμως δεν γίνονταν προσλήψεις, ώστε να κατευθυνθούν αλλού οι “πελάτες” (έτσι μας βλέπουν).

Σε μια ευνομούμενη Πολιτεία η θέση όσων διοικούν τα ταχυδρομεία αλλά και των πολιτικών προϊσταμένων τους θα ήταν στις φυλακές για συνειδητή παραχώρηση δημόσιου πλούτου στις ιδιωτικές ταχυδρομικές εταιρείες. Μάταιος κόπος και να το σκεφτόμαστε. Το γράμμα βέβαια θα το λάβουν. Μα αρκεί αυτό;

Πηγή: από το facebook του συγγραφέα

[Γιατί από τα μέσα ενημέρωσης μάλλον δεν θα πληροφορηθούμε αυτή την προσφώνησή του, στις 18 Οκτωβρίου, προς την Ιταλική Εθνική Συνομοσπονδία εναντίον της τοκογλυφίας].

“Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, καλημέρα και καλώς ήρθατε!

Χαιρετίζω τον Πρόεδρο και όλους εσάς που εκπροσωπείτε το Εθνικό Συμβούλιο κατά της Τοκογλυφίας. Ενώνω τη φωνή μου με αυτή των προκατόχων μου για να σας ευχαριστήσω για τη δέσμευσή σας τα τελευταία τριάντα χρόνια στην καταπολέμηση ενός προβλήματος που έχει καταστροφικές επιπτώσεις στις ζωές πολλών ανθρώπων και πολλών οικογενειών.

Το φαινόμενο της τοκογλυφίας υποδηλώνει τη διαφθορά της ανθρώπινης καρδιάς. Είναι μια οδυνηρή και αρχαία ιστορία, που έχει ήδη καταγραφεί στη Βίβλο. Οι προφήτες, μάλιστα, κατήγγειλαν την τοκογλυφία, μαζί με την εκμετάλλευση και κάθε μορφή αδικίας προς τους φτωχούς. Ο προφήτης Ησαΐας, στο όνομα του Κυρίου, θέτει το εξής ερώτημα: «Οὐχὶ τοιαύτην νηστείαν ἐγὼ ἐξελεξάμην, λέγει Κύριος, ἀλλὰ λύε πάντα σύνδεσμον ἀδικίας, διάλυε στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγμάτων, ἀπόστελλε τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει καὶ πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διάσπα·» (Ησ. 58:6). Πόσο μακριά βρίσκεται ο Θεός από τη στάση που συντρίβει τους ανθρώπους μέχρι του σημείου να τους υποδουλώσει! Είναι μια σοβαρή αμαρτία, μερικές φορές πολύ σοβαρή, επειδή δεν μπορεί να αναχθεί σε ένα απλό λογιστικό ζήτημα. Η τοκογλυφία μπορεί να φέρει κρίση στις οικογένειες, μπορεί να φθείρει το μυαλό και την καρδιά σε σημείο που να οδηγήσει τους ανθρώπους να σκεφτούν την αυτοκτονία ως τη μόνη διέξοδο.

Η αρνητική δυναμική της τοκογλυφίας εκδηλώνεται σε διαφορετικά επίπεδα. Υπάρχει μια μορφή τοκογλυφίας που προφανώς φαίνεται να θέλει να βοηθήσει όσους αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, αλλά σύντομα αποκαλύπτεται για αυτό που είναι: ένα ασφυκτικό βάρος. Οι συνέπειες πληρώνονται ιδιαίτερα από εύθραυστους ανθρώπους, όπως εκείνους που είναι θύματα τζόγου. Ωστόσο, επηρεάζει και εκείνους που πρέπει να αντιμετωπίσουν δύσκολες στιγμές, όπως για παράδειγμα έκτακτη ιατρική περίθαλψη ή απρόβλεπτα έξοδα πέρα από τις δυνατότητές τους ή των οικογενειών τους. Αυτό που αρχικά παρουσιάζεται ως χείρα βοηθείας στην πραγματικότητα γίνεται, μακροπρόθεσμα, ένα μαρτύριο.

Και αυτά συμβαίνουν ακόμη και σε επίπεδο χωρών σε όλο τον κόσμο. Δυστυχώς, τα τοκογλυφικά χρηματοπιστωτικά συστήματα μπορούν να γονατίσουν ολόκληρους λαούς. Ομοίως, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε «εκείνους των οποίων οι τοκογλυφικές και άπληστες συναλλαγές οδηγούν στην πείνα και τον θάνατο των αδελφών τους στην ανθρώπινη οικογένεια» ( Κατήχηση της Καθολικής Εκκλησίας, αρ. 2269 ): οι ευθύνες τους είναι σοβαρές και τροφοδοτούν δομές άνομης αμαρτίας.

Τα ίδια ερωτήματα μας έρχονται συνεχώς στο μυαλό. Μήπως αυτό σημαίνει ότι οι λιγότερο χαρισματικοί δεν είναι άνθρωποι; Ή ότι οι αδύναμοι δεν έχουν την ίδια αξιοπρέπεια με εμάς; Μήπως όσοι γεννιούνται με λιγότερες ευκαιρίες έχουν μικρότερη αξία από τους ανθρώπους; Πρέπει να περιοριστούν απλώς στην επιβίωση; Η αξία των κοινωνιών μας και το δικό μας μέλλον εξαρτώνται από τις απαντήσεις που δίνουμε σε αυτά τα ερωτήματα. Είτε θα ανακτήσουμε την ηθική και πνευματική μας αξιοπρέπεια είτε θα πέσουμε σε βόθρο» (Αποστολική Προτροπή, 95).

Γι’ αυτό είναι τόσο πολύτιμη η δράση εκείνων, όπως εσείς, που έχουν δεσμευτεί να αποθαρρύνουν την τοκογλυφία και επιδιώκουν να θέσουν τέλος σε αυτήν την πρακτική. Το έργο σας είναι ιδιαίτερα σύμφωνο με το πνεύμα και την πρακτική του Ιωβηλαίου και δικαίως μπορεί να θεωρηθεί ένα από τα σημάδια ελπίδας που χαρακτηρίζουν αυτό το Άγιο Έτος.

Σκεπτόμενος τις ευαγγελικές ρίζες αυτής της λειτουργίας, θα ήθελα να σας προσκαλέσω να συλλογιστείτε τη στάση του Ιησού απέναντι στον Ζακχαίο, τον επικεφαλής των τελώνων στην Ιεριχώ (βλ. Λουκ. 19:1-10). Ήταν συνηθισμένος στην κακοποίηση, την καταπίεση και τον εκφοβισμό. Ήταν φυσιολογικό για κάποιον σαν αυτόν να εκμεταλλεύεται τη θέση του για να εκμεταλλεύεται τους ανθρώπους και να κερδίζει χρήματα ληστεύοντας τους πιο αδύναμους. Και έτσι ο Ιησούς αναζητά τον Ζακχαίο: τον καλεί και του λέει ότι θέλει να μείνει στο σπίτι του. Και τότε συμβαίνει το αδιανόητο: η γενναιοδωρία του Ιησού ξαφνιάζει εντελώς τον άνθρωπο και τον αφήνει με την πλάτη στον τοίχο. Συνερχόμενος, ο Ζακχαίος συνειδητοποιεί ότι έχει κάνει λάθος και αποφασίζει να του το επιστρέψει «με τόκο»! «Ιδοὺ τὰ ἡμίση τῶν ὑπαρχόντων μου, Κύριε, δίδωμι τοῖς πτωχοῖς, καὶ εἴ τινός τι ἐσυκοφάντησα, ἀποδίδωμι τετραπλοῦν» ( Λουκ . 19:8). Κανείς δεν του ζήτησε τόσα πολλά, ούτε καν τον Μωσαϊκό νόμο. Αλλά το γεγονός είναι ότι η συνάντησή του με τον Χριστό μεταμόρφωσε την καρδιά του, και τότε όλα άλλαξαν. Μόνο η γενναιοδωρία είναι τόσο αποτελεσματική που μας αποκαλύπτει το νόημα της ανθρώπινης φύσης μας. Όταν επικρατεί η επιδίωξη του κέρδους, οι άλλοι δεν είναι πλέον άνθρωποι, δεν έχουν πλέον πρόσωπο, είναι απλώς αντικείμενα προς εκμετάλλευση· και έτσι καταλήγουμε να χάνουμε τον εαυτό μας και την ψυχή μας. Η μεταστροφή όσων ασχολούνται με την τοκογλυφία είναι εξίσου σημαντική με την εγγύτητα με όσους υποφέρουν από την τοκογλυφία.

Αγαπητοί φίλοι, σας ενθαρρύνω να συνεχίσετε την αποστολή σας, η οποία είναι ακόμη πιο πολύτιμη επειδή εκφράζει μια κοινοτική δέσμευση, υποστηριζόμενη από τους ποιμένες της Εκκλησίας. Προσεύχομαι για εσάς, εμπιστευόμενος σας στη μεσιτεία του Αγίου Αποστόλου Ματθαίου, και σας ευλογώ από καρδιάς. Σας ευχαριστώ”.

[Δελτίο Τύπου της Αγίας Έδρας , 18 Οκτωβρίου 2025]

Η Παθολογία ενός επιτελικού Κράτους

του Δημήτρη Ναπ.Γιαννάτου*

Σε τούτο τον τόπο, ανάμεσα στο Κράτος και στον «Ιδιώτη», γεννήθηκε η κοινότητα και η Δημοκρατία. Εκεί όπου το δικαίωμα του «συνανήκειν» είναι ταυτισμένο με το δικαίωμα του «συναποφασίζειν». «Το Αληθεύειν εστί κοινωνείν», έλεγε ο Ηράκλειτος. Και συμπλήρωνε: «Καθ’ ότι αν κοινωνήσωμεν, αληθεύομεν, α δε αν ιδιάσωμεν, ψευδόμεθα».  Έτσι, λοιπόν, από τον Φεβρουάριο του 2025, ένας (αντικοινωνικός) Νόμος που ψεύδεται, καθώς προσχηματικά, θέλει να «μεταρρυθμίσει» Ψυχική Υγεία και Απεξάρτηση, συγχώνευσε όλα τα Προγράμματα Απεξάρτησης στη χώρα (ΚΕΘΕΑ, 18 ΑΝΩ, ΟΚΑΝΑ, ΙΑΝΟΣ, κ.ά), σ’ ένα νεοπαγές μόρφωμα ονόματι Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (Ε.Ο.Π.Α.Ε)

Την πλούσια αυτή κληρονομιά της ελληνικής κοινότητας που στα χέρια έμπειρων θεραπευτών, μετουσιώθηκε στην ψυχοκοινωνική θεραπευτική ομάδα, ουσιαστικά διέγραψε ένα νομοσχέδιο-αχταρμάς. Τις διαφορετικές προσεγγίσεις στην απεξάρτηση (Θεραπευτικές κοινότητες, ψυχοθεραπευτικές ομάδες στο Ε.Σ.Υ, χορήγηση υποκατάστατων, μείωση βλάβης, κ.ά), που λειτουργούσαν σε αποτελεσματικό επίπεδο —σύμφωνα με ευρωπαϊκές μελέτες— κατάφερε ο πρόσφατος Νόμος να τις απονευρώσει για να τις προσφέρει μακροπρόθεσμα, θυσία στην ιδιωτικοποίηση του κέρδους και την οικονομίστικη διαχείριση των εξαρτημένων, ως νούμερα και στατιστικές.

Αυτό το πολιτισμικό-ανθρωπιστικό παράδειγμα της κοινοτικής φροντίδας, καταστρέφεται. Η ίδια η Δημοκρατία. Και αυτό αφορά ολόκληρη τη χώρα και τους πολίτες της. Επάξια η «μεταρρύθμιση» αυτή μπορεί να φέρει τον τίτλο της πολιτισμικής καταστροφής. Επιπλέον είναι μια πρόχειρη συνένωση, χωρίς όρια και ρυθμίσεις που ουσιαστικά καταστρέφει, κατακερματίζοντας και σχετικοποιώντας τις θεραπευτικές τάσεις που θέλει να συντονίσει.

Η ψυχική υγεία μετατρέπεται σταδιακά από πεδίο θεραπείας σε πεδίο επιβολής και κερδοσκοπίας. Οι εξαρτημένοι δεν προσεγγίζονται ως πρόσωπα με ανάγκη φροντίδας και ένταξης, αλλά ως «περιπτώσεις» που πρέπει να καταγραφούν, να κατηγοριοποιηθούν, να ενταχθούν σε προγράμματα «αποδοτικότητας» με δείκτες επιτυχίας που υπηρετούν πολιτικούς και οικονομικούς/εμπορευματικούς στόχους.

Οι εργαζόμενοι στους χώρους απεξάρτησης και ψυχικής υγείας από θεραπευτές, γίνονται εκτελεστικά όργανα ενός συστήματος που διατάζει, ελέγχει, επιτηρεί και προφέρει νέες αγορές σε ημέτερους παρόχους ιδιωτικών κλινικών απεξάρτησης και κάθε είδους Μ.Κ.Ο για την ψυχική υγεία.

Στο πλαίσιο αυτό, η συγχώνευση των δομών δεν είναι ουδέτερη τεχνοκρατική πράξη. Είναι πολιτική ιδεολογία. Δεν είναι εξορθολογισμός του δημόσιου τομέα, αλλά μια ιδεοληπτική παρέμβαση που αποσκοπεί στη διάλυση κάθε νησίδας αυτονομίας, κάθε χαραμάδας συλλογικής σκέψης και πράξης.

Όταν η εξουσία παρεμβαίνει στον χώρο της ψυχικής υγείας με όρους, οικονομικού κόστους και στατιστικής αποδοτικότητας, δεν αλλοιώνει απλώς έναν θεσμό· αλλοιώνει την ίδια την έννοια της ανθρώπινης ύπαρξης. Η κρίση της υγείας δεν είναι ζήτημα τεχνικό, αλλά υπαρξιακό και πολιτισμικό. Η παθολογία της ψυχικής υγείας γίνεται καθρέφτης της παθολογίας του κράτους. Και όταν η παθολογία αυτή παγιώνεται, δεν αφορά μόνο τους εξαρτημένους ή τους επαγγελματίες υγείας, αλλά διαχέεται σε όλο το κοινωνικό σώμα — μέχρι να αγγίξει την ίδια την υπόσταση της χώρας ως εθνικής οντότητας.

Ένα κράτος που νοσεί στο επίπεδο της φροντίδας, με υποστελέχωση και συγχώνευση ιατρικών Μονάδων, κατασυκοφάντηση θεραπευτών, γιατρών, νοσηλευτών, δεν μπορεί να είναι υγιές στο επίπεδο της δημοκρατίας. Κι όταν η θεραπεία γίνεται μηχανισμός επιτήρησης και κερδοσκοπίας, τότε η ψυχική υγεία δεν απειλείται μόνο από την ασθένεια, αλλά κυρίως από μια εξουσία που αποσύρει την έννοια της ιατρικής φροντίδας, ως κοινωνικό αγαθό, από τα ευάλωτα μέλη της.

Από την Ψυχική Υγεία στο Κοινωνικό Σώμα

Στον εμπορευματικό κόσμο μας, στις κοινωνικές κρίσεις και «μεταρρυθμίσεις»,«Ψάξε για το χρήμα», έλεγε ένας καθηγητής μου στο Πανεπιστήμιο.

Το μοντέλο ανάπτυξης που προωθείται συνολικά, είναι οι ιδιώτες πάροχοι υπηρεσιών και οι εταιριο-κρατικές σχέσεις μετατροπής των κοινωνικών αγαθών σε εμπορεύματα. Από την ενέργεια, την τηλεφωνία, τη φορολογία, την Παιδεία, την Υγεία, κ.λπ. Το μοντέλο αυτό, μια κούκλα μπάμπουσκα που αυτοαναπαράγεται πανομοιότυπα σε όλους τους τομείς, είναι κυρίαρχο στην αποικιοποίημένη από τα μνημόνια, πατρίδα μας. Πιστεύουμε ότι η Υγεία-Ψυχική Υγεία-Απεξάρτηση θα αποτελέσει εξαίρεση;

Η φαρμακευτική/ιατρική περίθαλψη είναι κοινωνικό αγαθό. Συμβάλει στην ατομική και κατ’ επέκταση στην συνολική βελτίωση της υγείας μιας χώρας. Αλλά εδώ δεν μιλάμε για την εξειδικευμένη και ωφέλιμη παροχή ιατρικών υπηρεσιών φροντίδας και σκευασμάτων, αλλά για τη μετατόπιση της δημόσιας Υγείας, στην μέγγενη της οικονομία της αγοράς. Εκεί όπου το κοινωνικό αγαθό περίθαλψης και ίασης, μετατρέπεται σε κερδοσκοπική επιχείρηση και θα τείνει να αξιολογεί συνεχείς επενδύσεις, ζημιές και κέρδη μέσα από τη λογική αυτή, αδιαφορώντας για την συνολική επιβάρυνση της υγείας και της αποδυνάμωσης της ψυχικής ανθεκτικότητας των ανθρώπων.

Η ανάγκη για κέρδος των εταιρειών, προηγείται της ανάγκης για κοινωνικά  αγαθά. Ο νεοφιλελευθερισμός, αν και παρουσιάζεται ως ένα πρόγραμμα «απελευθέρωσης» της αγοράς από το Κράτος, στην πραγματικότητα είναι ένα πρόσταγμα ολοκληρωμένης μετατροπής της κοινωνίας στην ιδιωτική αγορά, μέσω του Κράτους, δηλαδή σε έναν τόπο και τύπο σχέσεων μεταξύ ανεξάρτητων υποτίθεται ατόμων διαμεσολαβούμενων από το χρήμα. Και τώρα μάλιστα σε έναν τομέα της ψυχικής υγείας, όπως η εξάρτηση, όπου η υπερκατανάλωση και τα οικονομικά νταλαβέρια υποκαθιστούν την ψυχική πληρότητα και τις ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις.

Όλη η κοινωνία, θέλουν να μετατραπεί, σ’ ένα επιτελικό αυταρχικό Κράτος Αγοράς, όπου θα προτείνεται ως επιβίωση στον ασθενή, ένας συρρικνωμένος «ελάχιστος ψυχικά εαυτός» και η ιδιώτευση. Με ταυτόχρονη απόσυρση του ανθρώπου από τον δημόσιο χώρο και Λόγο, ηττημένο από την κυριαρχία της οικονομίας του εμπορεύματος και την καταστροφή όλων εκείνων των ανθρώπινων ομάδων που δεν θεμελιώνονταν σε ποσοτικές συμφωνίες ατομικών συμβολαίων, όπως η συγγένεια, η φιλία, η γειτονιά, οι εθιμικές τελετουργίες και η θρησκεία, το επάγγελμα, η κοινότητα που φρόντιζε τα ευάλωτα και άρρωστα παιδιά της, κ.ά.

Εν κατακλείδι, στο «μεταμνημονιακό» τοπίο, η δημόσια υγεία στην Ελλάδα συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Παρά την υποτιθέμενη σχετική δημοσιονομική σταθερότητα, οι χρόνιες παθογένειες των πολιτικών υγείας  —υποχρηματοδότηση, ελλείψεις προσωπικού και ανεπάρκεια υποδομών, στοχευμένη ιδιωτικοποίηση/εμπορευματοποίηση, κ.ά— παραμένουν. Τα νοσοκομεία λειτουργούν συχνά στα όρια των δυνατοτήτων τους, ενώ η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας παραμένει αποδιοργανωμένη.

Η αποχώρηση έμπειρου ιατρικού προσωπικού προς το εξωτερικό (brain drain) έχει επιδεινώσει την κατάσταση. Παράλληλα, οι κοινωνικές ανισότητες στην πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας εντείνονται. Αν και υπήρξαν προσπάθειες ψηφιοποίησης και εκσυγχρονισμού, αυτές είναι αποσπασματικές και ανεπαρκείς. Η πανδημία ανέδειξε με δραματικό τρόπο τα κενά και τις αδυναμίες του συστήματος, χωρίς όμως να ακολουθήσει μια ουσιαστική και διαρθρωτική μεταρρύθμιση. Η ανάγκη για ένα καθολικό, ποιοτικό και ανθεκτικό δημόσιο σύστημα υγείας παραμένει επιτακτική όσο ποτέ.

Στο πλαίσιο αυτό η απορρύθμιση της Ψυχικής Υγείας και Απεξάρτησης, είναι το σύμπτωμα ενός εσωτερικού τραύματος, που δείχνει ότι το κοινωνικό αγαθό της Δημόσιας υγείας δεν είναι επιτακτική στρατηγική ενός Κράτους που ισχυρίζεται ότι θέλει να φροντίζει τους πολίτες του. 

*Κοινωνιολόγος, Σύμβουλος Απεξάρτησης

Ο Τζούλιαν Ασάνζ ήτανε νιός και γέρασε. Κακογέρασε για την ακρίβεια από φυλακή σε φυλακή. Στη νεότητά του μάλιστα ο Ασάνζ απέσπασε πολλές διακρίσεις για την προσφορά του στην δημοσιογραφία! Υπό φυσιολογικές συνθήκες θα έπρεπε να γυρνάει χαμογελαστός α και χειροκροτούμενος πό βράβευση σε βράβευση και από πανεπιστήμιο σε πανεπιστήμιο. Υπό φυσιολογικές συνθήκες θα μεγάλωνε, τουλάχιστον, δίπλα στο παιδί του κι όχι σε φυλακές υψίστης ασφαλείας. Αλλά οι συνθήκες δεν είναι φυσιολογικές, όπως δεν είναι φυσιολογικές και οι διώξεις του, που άρχισαν το 2010, και που τελειωμό δεν έχουν – όπως και τα προσχήματα γι’ αυτές. Ο Ασάνζ, απ’ όσο γνωρίζουμε, δεν βρέθηκε στις φυλακές επειδή διέπραξε εγκλήματα αλλά επειδή κατήγγειλε εγκλήματα! Κι όχι μόνο τα κατήγγειλε αλλά εν συνεχεία αρνήθηκε και να τα κουκουλώσει! Τέτοια και τόση στραβοκεφαλιά! Και το πιο σκανδαλώδες: δεν μίλησε μόνο για την διαφθορά αλλά και για τους φόνους που διαπράχθηκαν στο σεπτό όνομα της μητροπολιτικής Δημοκρατίας μας. Η «Δημοκρατία» μας όμως λειτουργεί, όπως φαίνεται, με όρους μαφίας: δεν συγχωρεί όσους της χαλάν την μόστρα. Και ο Ασάνζ της την χάλασε. Και δεν του χαρίστηκαν για να μην ξεστρατίσουν στο κατόπι του κι άλλοι και αρχίσουν και κελαηδάν και ζητάν εξηγήσεις και άλλα ενοχλητικά από αυτούς που έχουν και το μαχαίρι και το πεπόνι. Τα υπόλοιπα που οι κήνσορες ξεδιάντροπα επικαλούνται για την ελευθεροτυπία –όπως και τόσες άλλες δυτικές αξίες– είναι βερεσέ πασατέμποι, ρητορικές ασκήσεις για δικαιολογηθούν τα αδικαιολόγητα. Η φίμωσή του Ασάνζ έχει μια όλως θεσμική κάλυψη. Και η υποκρισία περί τον Ασάνζ έχει μια όλως δημοσιογραφική. Εντάξει, οι πολιτικοί και οι πράκτορες έκαναν αυτό που θεωρούν δουλειά τους. Είναι όμως δουλειά της δημοσιογραφίας να τους κρατάει το φανάρι; Μάλλον όχι, αν και όλοι μισοξέρουμε, ακόμη και στο βαλκανικό χωριό μας, ποιοι κάνουν κουμάντο στον χώρο. Κάτι μεγαλοεργολάβοι που τον ελεύθερο χρόνο τους υπηρετούν την «ενημέρωση». Και κάποια πρωτοπαλλήκαρά τους, που με το αζημίωτο τους τρέχουν τα μαγαζιά. Οι πολλοί υπόλοιποι, αυτοί της γαλέρας, πήραν το μάθημά τους, πήραν και το μηνιάτικό τους κι επειδή κάπως πρέπει να ζήσουν, ζουν σιωπώντας. Όλα τα παραπάνω τα επισημαίνουμε επειδή κατά την κρίση μας δεν αφορούν μόνο τον Ασάνζ ή μια επαγγελματική συντεχνία. Όλα τα παραπάνω μας αφορούν όλους. Και μας αφορούν όλους γιατί αφορούν την ενημέρωσή μας και την ποιότητά της. Όσο για τον κακότυχο Ασάνζ, αυτός εικάζουμε ότι όχι μόνο θα γίνει ορατός στο άμεσο μέλλον αλλά κι ότι θα δοξασθεί από τα μέσα μαζικής εξημέρωσης. Αφού δεν δοξάσθηκε διωκόμενος, θα δοξασθεί σαν «τελειωμένος». Θα δοξασθεί επειδή πλέον θα σιωπά. Όπως ακριβώς δηλαδή κάνουν και οι «συνάδελφοί» του εδώ και πολλά χρόνια. κοινός τ[ρ]όπος, τ. 1.

του Δημήτρη Δ. Σουφλέρη*

Πιστεύω στην Ανάσταση! Πιστεύω στην Ανάσταση του Λαζάρου, του Χριστού, την δική μας… κάποια στιγμή στο μέλλον. Αλλά σήμερα και αύριο, μέσα στις ευχές τις Αναστάσιμες, πώς να παρηγορηθώ για τα δολοφονημένα παιδιά μας;

Ναι, παιδιά μας! Δικά μου και δικά σας παιδιά, παιδιά ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας. Παιδιά μιας χώρας που χάθηκαν -δυστυχώς- όχι σε έναν καλό αγώνα, αλλά σε μια από πριν καταδικασμένη υπόθεση. Σε ένα έγκλημα, τόσο φτιαγμένο από την συνεχή και συνεπή συλλογική αμέλεια, όσο και έντεχνα σχεδιασμένο από την συγκροτημένη αμέλεια των επαγγελματιών ιθυνόντων του δύσμοιρου τόπου μας, που φτάνει κανείς ενώπιον υπαρξιακών ερωτημάτων δύσκολα ή και αδύνατα απαντήσιμων.

Μπορούμε να μιλάμε για δολοφονία, δηλαδή για φόνο ανθρώπων με σκοπό σχεδόν ενσυνείδητο για κάτι τέτοιο; Γιατί τι άλλο είναι το να βγει κάποιος μέσα σε μια πλατεία και να πυροβολεί δεξιά-αριστερά; Μπορεί να μην είχε στο νου του τον Κώστα, την Ελένη, τον Χ ή την Ψ που σκότωσε, αλλά ήταν σίγουρο ότι θα σκότωνε. Λοιπόν, αν αυτός ο ίδιος άνθρωπος είχε μια επιχείρηση, ας πούμε ένα τραινάκι του τρόμου στο λούνα παρκ “Η ανέμελη Α-ΡΑΣ”, που δεν δούλευε καλά, χρόνια τώρα και δεν διόρθωνε κανένα χαλασμένο εξάρτημα του όταν του το έλεγαν και του εφιστούσαν την προσοχή, όταν του έλεγαν “πώς μπορείς και βάζεις ανθρώπους μέσα, πρόσεξε δεν λειτουργεί αυτό και αυτό και αυτό, τα συστήματα που έχεις δεν αξίζουν, πρόσεξε θα γίνει κακό, θα πάρεις ψυχές στο λαιμό σου…”, λοιπόν τότε αυτός ο άνθρωπος δεν το ΄ξερε πως θα γίνει κακό; Και δεν είχε συνηθίσει βαθιά μέσα του, δεν είχε αποδεχθεί την έλευσή του;

Η απάντηση μοιάζει προφανής. Μόνο το πότε ακριβώς και σε ποιους θα κλήρωνε δεν ήξερε. Ήξερε όμως και κάτι ακόμη στα σίγουρα: ότι κάθε μέρα και ώρα που περνούσε, το κακό ερχόταν πιο κοντά και πιο βέβαια. Πάρα ταύτα συνέχιζε την λειτουργία της επιχείρησής του. Πελάτες υπήρχαν πολλοί.

Μπορεί ο άνθρωπός μας να πίστευε στην Ανάσταση. Αλλά ήξερε ακόμη ότι Ανάσταση για κάποιους που μπαίνουν στο τραινάκι του, δεν θα έρθει γρήγορα. Ήξερε ότι δεν θα βρεθούν κοντά σε φίλους και δικούς τους κάποιο Πάσχα, τούτο ή το επόμενο μικρή η διαφορά, δεν θα βαρεθούν με τα ίδια και τα ίδια, δεν θα γκρινιάξουν, δεν θα φωνάξουν, γλεντήσουν, χορέψουν ή ανοητέψουν… Γιατί για αυτούς έλαχε ο κλήρος να ΄ναι στην αντίπερα όχθη, αυτήν που δεν έχει γυρισμό και θέλει υπομονή πολύ για για την Ανάσταση…

Πώς να ευχηθεί κανείς τούτη την Άνοιξη, τούτο το Πάσχα τις μεγάλες ευχές, που αληθινές ή ψεύτικες, όμως είναι τόσο συνυφασμένες με την ζωή μας και το συλλογικό θυμικό; Σε ποια κουβέντα και σκέψη να παρηγορηθεί;

Δεν ξέρω! Τολμώ όμως να προτείνω το εξής: Ας αγαπήσουμε ακόμη πιο πολύ και ακόμη πιο βαθιά αυτά τα παιδιά μας που μεγαλοβδομαδιάτικα είχαν μνημόσυνο. Ας αγαπήσουμε όλα τα παιδιά του τόπου μας, τα γονικά μας και τους συντρόφους μας. Ας αγαπήσουμε βαθιά και ουσιαστικά φεύγοντας από το εγώ και πηγαίνοντας στο εμείς, φεύγοντας από τα κούφια λόγια και πηγαίνοντας στις πράξεις.

Ας τους υποσχεθούμε ότι όλοι θα βάλουμε λίγο το χέρι μας, όλοι θα αγωνιστούμε για να βγάλουμε το φίδι μέσα από αυτή την τρύπα, για να ξεριζώσουμε τον κακό εαυτό μέσα από τα σωθικά μας.

Το χρωστάμε στα Παιδιά μας που περιμένουν την Ανάσταση!

*Δικηγόρος.

Φωτογραφία ανάρτησης: Costas Baltas/Anadolu Agency/Abaca Press/Visual Hellas – 24 Media Creative Team

του Θεόδωρου Ε. Παντούλα

Η διοργάνωση εκθέσεων τοπικών προϊόντων θα έπρεπε να είναι μόνιμη μέριμνα της λεγόμενης τοπικής αυτοδιοίκησης. Αυτή η μέριμνα κάθε άλλο παρά αυτονόητη είναι. Οι περισσότεροι αυτοδιοικητικοί μάλιστα δεν θεωρούν δική τους δουλειά την ανάδειξη της τοπικότητας και των παραγωγικών συστημάτων της. Θεωρούν δουλειά τους το μασκάρεμα της τοπικότητας με φανταχτερές εκδηλώσεις, που νομίζουν ότι θα τους προσπορίσουν κάτι από την εικαζόμενη δημοφιλία των συντελεστών τους. Κάπως έτσι τα τελευταία χρόνια περιοδεύουν ανά την επικράτεια διάφορες αρπαχτές κι αρπακτικά που, στο όνομα του… λαϊκού πολιτισμού μάλιστα, γέμισαν τη χώρα με δηθενιές και παραπήγματα σκυλάδικων!

Το καλό με την παρατεταμένη κρίση είναι ότι, λόγω έλλειψης πόρων, βρίσκουν στα προγράμματα της αυτοδιοίκησης θέση οι εκθέσεις τοπικών προϊόντων. Το κακό είναι ότι η διοργάνωσή τους διέπεται από την συνήθη ματαιόσχολη προχειρότητα. Επί το πλείστον ξεπέτες να γεμίσουν τα προγράμματα και να… φωτογραφηθούν οι διοργανωτές!

Στις εκθέσεις όμως τοπικών προϊόντων πρωταγωνιστές δεν θα έπρεπε να είναι οι κορδωμένοι διοργανωτές τους αλλά τα προϊόντα και οι παραγωγοί τους.

Από το 1^ο λ.χ. τριήμερο Φεστιβάλ(!!!) Γαστρονομίας της Εύβοιας, που είναι και η αφορμή αυτού του σημειώματος, παρέλασαν παράγοντες και παρατρεχάμενοι αλλά, στην πραγματικότητα, απουσίαζαν οι ίδιοι οι παραγωγοί! Μόλις 24 εκθέτες, όχι μόνο από την Εύβοια αλλά από ολόκληρη την Στερεά Ελλάδα!

Η Εύβοια δεν είναι ένας φτωχός τόπος – κάθε άλλο. Είναι ένας τόπος μπολιασμένος μάλιστα με την αρχοντιά του μικρασιατικού Ελληνισμού. Φτωχοί είναι αυτοί που δεν αντιλαμβάνονται τον πλούτο της και τον ευτελίζουν σε ολιγοήμερες φιέστες.

Οι Εκθέσεις τοπικών προϊόντων δεν πρέπει να είναι θερινές εκδηλωσούλες. Οι εκδηλωσούλες δεν μαρτυρούν απλώς διανοητική ένδεια αλλά πνευματική ερήμωση, που αδυνατεί να συνδέσει τους ανθρώπους με το περιβάλλον τους, με τις μνήμες και την ιστορία τους.Φτωχοί είναι αυτοί που “φυτεύουν” φωτοβολταϊκά στα χωράφια μας και ανεμογεννήτριες στα βουνά μας.

Οι εκθέσεις τοπικών προϊόντων, και μάλιστα προϊόντων διατροφής, πρέπει να είναι σταθερή προτεραιότητα της λεγόμενης αυτοδιοίκησης. Σε κάθε νομό και με φροντίδα των δήμων και περιφερειών θα πρέπει να υπάρχουν μόνιμα εκθετήρια-πρατήρια τοπικών προϊόντων. Όχι για να κινηθεί η απλώς η οικονομία αλλά για να μην χαθεί η ζωή και ο ξεχωριστός τρόπος που την συλλάβισαν οι Έλληνες.

Ο ρόλος της γαστρονομίας στον τρόπο των Ελλήνων δεν εξαντλείται στην… γαστέρα. Αυτά, μέχρι πρότινος, στα χωριά μας ήταν κοινή εμπειρία: Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος… Ακόμη και με δυο ελιές η συνάντηση γίνονταν γιορτή. Αυτό που τρώμε και το πώς το τρώμε είναι ο καθ’ ημέραν πολιτισμός.

Και η καθημερινότητα είναι που κρίνει και διακρίνει τον πολιτισμό μας ‒ κι όχι τα λούστρα των νεοπλουτικών ιβέντ.